Τετάρτη, 14 Απριλίου 2010

Διοικητική Ιστορία

ΓΙΑ ΝΑ ΘΥΜΗΘΟΥΝΕ ΟΙ ΠΑΛΙΟΙ ΚΑΙ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΟΥΝΕ ΟΙ ΝΕΟΙ

ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΙΑ ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ ΤΗΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ

ΤΟΥ ΔΡΙΧΟΥΤΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΤΟΙΚΟΥ ΤΑΝΑΓΡΑΣ

Τοπωνύμια είναι τα ονόματα των πόλεων των κωμοπόλεων ,των χωριών , και των συνοικιών με τα οποία δηλώνουμε τον τόπο ή μέρος αυτού , όπως ΑΘΗΝΑ , ΠΑΤΡΑ , ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ , ΧΙΟΣ , ΛΙΒΑΔΕΙΑ , ΘΗΒΑ ΧΑΛΚΙΔΑ , ΤΑΝΑΓΡΑ .

1) Τα Ελληνικά τοπωνύμια άλλα προήλθαν από τους αρχαίους χρόνους όπως ( ΑΘΗΝΑ , ΣΠΑΡΤΗ , ΘΗΒΑ , ΚΟΡΙΝΘΟΣ , ΧΑΛΚΙΔΑ , ΤΑΝΑΓΡΑ ).
2) Εκ της φύσεως και διαπλάσεως του εδάφους όπως ( ΚΑΜΠΟΣ , ΜΑΚΡΥΚΑΜΠΟΣ , ΒΑΘΥΛΑΚΟΣ ) .
3) Από το χρώμα του εδάφους όπως ( ΑΣΠΡΟΒΑΛΤΟΣ , ΑΣΠΡΟΠΟΤΑΜΟΣ , ΚΟΚΚΙΝΙΑ , ΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ ΛΙΘΑΡΙ ) .
4) Εκ των διαφόρων τύπων ευρισκομένων ή ρεόντων υδάτων όπως ( ΛΙΜΝΙΑ , ΛΙΜΝΗ , ΠΑΡΑΛΙΜΝΗ , ΓΛΥΚΟΝΕΡΙ , ΓΛΥΚΟΒΡΥΣΗ , ΚΡΥΑ ΒΡΥΣΗ ).
5) Εκ των φυομένων δένδρων και των εν γένει φυτών και καρπών αυτών όπως δενδρώνυμα , φυτώνυμα , καρπώνυμα τοπωνύμια ( ΚΕΡΑΣΟΥΣ , ΑΜΠΕΛΑΚΙΑ , ΑΧΛΑΔΟΚΑΜΠΟΣ , ΘΡΟΥΜΜΠΕΡΗ , ΚΛΗΜΑΤΕΡΗ , ΚΥΔΩΝΙΑ , ΚΥΠΑΡΙΣΣΙ , ΜΟΝΟΔΕΝΔΡΙ ) .
6) Εκ των διαφόρων τόπων που συχνάζουν τα ζώα Ζωώνυμα τοπωνύμια όπως (Αετοράχη , Αηδονοράχη , Αετοκούκουλο ) .
7) Εκ του κυριωτέρου και συνηθεστέρου επαγγέλματος των κατοικούντων στο χωριό κατοίκων όπως ( ΕΡΓΑΤΕΣ , ΜΑΣΤΟΡΟΧΩΡΙΑ , ΧΑΛΚΙΑΔΕΣ ) .
8) Εκ των ονομάτων των ιδρυτών των χωριών όπως ( ΜΠΡΑΤΣΙ – από τον ΜΠΑΡΤΣΙ – ΤΟΝΤΟΡ .
9) Ονόματα από ξένες τοπωνυμίες που προσλήφθηκαν από τις νέες γλώσσες σε διάφορες εποχές της Εθνικής ιστορίας .
Έτσι λοιπόν έχουμε από την εποχή της Φραγκοκρατίας τις ονομασίες ( ΑΝΤΡΑΒΙΔΑ , ΓΛΑΡΕΝΤΖΑ ) .
Σλαβικές όπως ( ΑΡΑΧΩΒΑ , ΧΕΛΜΟΣ )
Ιταλικές όπως Σπιναλόγκα .
Αρβανίτικες όπως ( ΛΙΟΣΙΑ , ΣΠΑΤΑ , ΤΑΤΟΪ .
Τούρκικες όπως Δερβενάκια , Ρούμελη .
10 ) Από τον σχηματισμό οικισμών όπως Σχηματάρι .
Παίρνοντας λοιπόν αφορμή την ετυμολογία της λέξεως τοπωνύμιο , και τις ρίζες του καθενός μας , ας κάνουμε μια μικρή αναφορά στις παλιές ονομασίες των χωριών του νομού μας , και όχι μόνο .

Για την επαρχία Λιβαδειάς , κατά αλφαβητική σειρά έχουμε τα χωριά

1) ΑΓΟΡΙΑΝΗ ------------- ( ΑΓΙΑ – ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ)
2) ΒΕΛΗ ---------------------( ΠΡΟΣΗΛΙΟ )
3) ΒΡΑΝΕΖΙ -----------------( ΑΓΙΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑΣ ) .
4) ΒΡΑΣΤΑΜΙΤΕΣ ---------( ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ )
5) ΓΡΑΝΙΤΣΑ ---------------( ΛΑΦΥΣΤΙΟ )
6) ΔΕΓΛΕΣ ------------------( ΜΑΥΡΟΓΕΙΑ )
7) ΖΑΓΑΡΑΣ ----------------( ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑ )
8) ΖΕΡΙΚΙ --------------------( ΕΛΙΚΩΝΑΣ )
9) ΚΑΜΠΙΑΣ ---------------( ΑΓΙΟΣ – ΝΙΚΟΛΑΟΣ )
10) ΚΑΠΡΑΙΝΑ --------------( ΧΑΙΡΩΝΕΙΑ )
11) ΚΑΣΝΕΣΙ -----------------( ΜΑΥΡΟΝΕΡΙ )
12) ΚΟΥΤΟΥΜΟΥΛΑΣ---- ( ΚΟΡΩΝΕΙΑ )
13) ΚΑΡΑΜΟΥΣΑ -----------( ΑΓΙΟΙ – ΑΠΟΣΤΟΛΟΙ )
14) ΚΡΑΒΑΣΑΡΑΣ ----------( ΒΑΣΙΛΙΚΑ )
15) ΚΟΥΚΟΥΡΑ -------------( ΑΓΙΑ ΑΝΝΑ )
16) ΚΡΙΜΠΑΣ ----------------( ΑΛΙΑΡΤΟΣ )
17) ΜΑΜΟΥΡΑ --------------( ΑΛΑΛΚΟΜΕΝΕΣ )
18) ΜΠΕΛΕΣΙ ----------------( ΑΝΘΟΧΩΡΙ )
19) ΜΠΕΣΧΕΝΙ --------------( ΠΑΡΟΡΙ )
20) ΜΟΥΛΚΙ -----------------( ΑΛΙΑΡΤΟΣ )
21) ΜΠΙΣΠΑΡΔΙ -------------( ΑΚΟΝΤΙΟ )
22) ΜΠΡΑΜΑΓΑ ------------( ΘΟΥΡΙΟ )
23) ΠΕΤΡΟΜΑΓΟΥΛΑ -----( ΟΡΧΟΜΕΝΟΣ )
24) ΣΙΑΧΟΥ ------------------( ΠΕΤΡΑ)
25) ΣΚΡΙΠΟΥ ------------------( ΟΡΧΟΜΕΝΟΣ )
26) ΣΟΥΡΠΗ -------------------( ΑΝΑΛΗΨΗ )
27) ΣΤΕΒΕΝΙΚΟ ---------------( ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑ )
28) ΤΖΑΜΑΛΙ ----------------- ( ΔΙΟΝΥΣΟΣ )





ΕΠΑΡΧΙΑ ΘΗΒΩΝ

1) ΑΜΠΕΛΟΣΑΛΕΣΙ---------------- ( ΑΜΠΕΛΟΧΩΡΙ )
2) ΒΑΘΥ --------------------------( ΑΥΛΙΔΑ )
3) ΓΕΡΑΛΙ -------------------------( ΦΑΡΟΣ )
4) ΔΑΡΙΜΑΡΙ ----------------------( ΔΑΦΝΗ )
5) ΔΕΡΒΕΝΟΣΑΛΕΣΙ------------ ( ΠΥΛΗ )
6) ΔΟΜΒΡΑΙΝΑ ------------------( ΚΟΡΥΝΗ ΔΕΝ ΚΑΤΑΧΥΡΩΘΗΚΕ )
7) ΔΡΑΜΕΣΙ -----------------------( ΠΑΡΑΛΙΑ ΑΥΛΙΔΟΣ )
8) ΔΡΙΤΣΑ --------------------------( ΑΡΜΑ )
9) ΕΡΗΜΟΚΑΣΤΡΟ --------------( ΘΕΣΠΙΕΣ )
10) ΚΑΒΑΣΙΛΑ --------------------( ΠΡΑΣΙΝΟ )
11) ΚΑΚΟΣΑΛΕΣΙ---------------- ( ΑΥΛΩΝΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ )
12) ΚΑΚΟΣΙ ------------------------( ΘΙΣΒΗ )
13) ΚΑΡΑΝΤΑΣ --------------------( ΕΛΛΟΠΙΑ )
14) ΚΑΡΔΙΤΣΑ ---------------------( ΑΚΡΑΙΦΝΙΟ )
15) ΚΑΣΚΑΒΕΛΙ -------------------( ΛΕΟΝΤΑΡΙ )
16) ΚΛΕΙΝΤΕΤΙ – ΓΚΛΕΙΝΤΕΤΙ- ( ΚΛΕΙΔΙ )
17) ΚΟΚΛΑ --------------------------( ΠΛΑΤΑΙΕΣ )
18) ΚΑΚΟΝΙΣΧΥΡΙ ----------------( ΠΑΝΑΚΤΟΣ )
19) ΚΑΣΝΕΣΙ ------------------------( ΒΑΓΙΑ )
20) ΚΡΙΕΚΟΥΚΙ ---------------------( ΕΡΥΘΡΕΣ – ΑΤΤΙΚΗΣ )
21) ΚΡΙΜΠΑΤΣΙ ---------------------( ΚΑΛΟ ΧΩΡΙΟ )
22) ΚΡΩΡΑ ----------------------------( ΣΤΕΦΑΝΗ )
23) ΛΙΑΤΑΝΗ ------------------------( ΑΓΙΟΣ ΘΩΜΑΣ )
24) ΜΟΥΣΤΑΦΑΔΕΣ ---------------( ΚΑΛΛΙΘΕΑ )
25) ΜΠΑΛΤΣΑ -----------------------( ΜΕΛΙΣΟΧΩΡΙ )
26) ΒΡΑΤΣΙ ---ΜΠΡΑΤΣΙ----------( ΤΑΝΑΓΡΑ )
27) ΜΩΡΟΚΑΜΠΟΣ --------------- (ΒΑΓΙΑ )
28) ΠΑΛΙΟΠΑΝΑΓΙΑ --------------( ΑΣΚΡΗ )
29) ΠΑΡΑΠΟΥΓΓΙΑ ---------------( ΛΕΥΚΤΡΑ )
30) ΡΑΠΕΝΔΩΣΑ -------------------( ΔΑΦΝΟΥΛΑ )
31) ΣΠΑΙΔΕΣ -------------------------( ΕΛΑΙΩΝΑΣ )
32) ΣΤΑΝΙΑΤΕΣ ---------------------( ΟΙΝΟΦΥΤΑ )
33) ΣΥΡΤΖΙ ---------------------------( ΥΠΑΤΟ )
34) ΤΟΠΟΛΙΑ -----------------------( ΚΑΣΤΡΟ)
35) ΧΑΛΙΑ ---------------------------( ΔΡΟΣΙΑ )
36) ΧΛΕΜΠΟΤΣΑΡΙ--------------- ( ΑΣΩΠΙΑ )
37) ΧΩΣΤΙΑ -------------------------( ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ )
38) ΟΥΓΚΡΑ--------------------------( ΥΛΙΚΗ ) .


Επίσης παλιότερα ο νομός Βοιωτίας ήταν ενωμένος με τον νομό Αττικής και οι δύο μαζί αποτελούσαν τον νομό Άττικοβοιωτίας . Τα χωριά της Αττικής που είναι κοντά στα δικά μας χωριά είχαν τις εξής ονομασίες παλιότερα .

1 ) ΚΙΟΥΡΚΑ -------------( ΑΦΙΔΝΑΙ )
2) ΜΠΟΓΙΑΤΙ -------------( ΟΙΟΝ )
3) ΜΗΛΕΣΙ ----------------( ΑΠΟ ΤΟ ΜΙΛΗΤΟΣ )
4) ΜΠΟΥΓΑ ……………..( ΜΑΥΡΟΣΟΥΒΑΛΑ )
5) ΚΑΚΟΣΑΛΕΣΙ --------( ΑΥΛΩΝΑΣ )


Τα περισσότερα από τα παλαιά αυτά τοπωνύμια υπάρχουν και μέχρι σήμερα , μερικά μάλιστα σε αποκλειστική χρήση .
Μέσα από αυτό το κείμενο θέλουμε να γνωρίσουμε στους νεώτερους , αλλά και σε όσους δεν το γνώριζαν ότι η ΛΑΜΙΑ , η ΑΜΦΙΣΣΑ , το ΑΙΓΙΟ , το ΑΓΡΙΝΙΟ , και η ΑΜΦΙΛΟΧΙΑ λεγόταν παλαιότερα , ποιητικά ακόμη μέχρι σήμερα .. ΖΗΤΟΥΝΙ , ΣΑΛΩΝΑ , ΒΟΣΤΙΤΣΑ , ΒΡΑΧΩΡΙ και ΚΑΡΒΑΣΑΡΑΣ , αντίστοιχα . Ο Παρνασσός στη γλώσσα του λαού μας: Λιάκουρα.
Επίσης οι παππούδες μας την Θήβα την ονόμαζαν Φήβα , και την Χαλκίδα την ονόμαζαν Χώρα . Τον Εύριπο στα αρβανίτικα τον ονόμαζαν Γρίπ , ενώ η τουρκική του ονομασία ήταν Έγριπόζ .

Πληροφορίες
1) Από το αρχείο του πολιτιστικού Συλλόγου Τανάγρας
<< ΠΟΙΜΑΝΔΡΟΣ>> .
2) Από την εφημερίδα << ΒΟΙΩΤΙΚΑ – ΝΕΑ .
3) Από την Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια .

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου